voeding

Introductie: het kernelement ‘voeding’

In deze blog staat het kernelement voeding centraal. De voedingspiramide geeft in een duidelijke volgorde weer wat wij vanuit een wetenschappelijke achtergrond het meest belangrijk achten. De voedingspiramide dient als leidraad voor het kernelement voeding en is onlosmakelijk verbonden met de piramides van de andere kernelementen welke invloed hebben op elkaar. Daarom staat het principe ‘Doe wat werkt voor jou’ centraal.

Wat is het beste voedingspatroon?
Het voedingspatroon dat het beste bij jouw lifestyle past en het beste bij jouw persoonlijke voorkeuren en medische voorschriften. Een voedingspatroon kan in theorie optimaal zijn, maar voor jou in de praktijk onhaalbaar. Het is voor jou op dat moment dus niet optimaal. Bij een voedingspatroon bekijk je in hoeverre de volgende begrippen naar voren komen:

1. Realistisch
Is het voedingspatroon realistisch? Is het voedingspatroon haalbaar? Nooit meer een ijsje, koekje, snoepje of drankje nemen is wellicht een goede manier om minder calorieën binnen te krijgen, maar is dit wel realistisch? Het volledig ontzeggen van bepaalde voedingsmiddelen(groepen) leidt tot een versterkte drang naar juist die voedingsmiddelen.

2. Flexibel
Is het voedingspatroon flexibel? Kun je bewegen tussen bepaalde marges? Heb je ruimte voor onvoorziene situaties? Een inflexibel voedingspatroon is positief gecorreleerd is met spanning, stemmings- en eetstoornissen. Daarom is het belangrijk dat realiteit en flexibiliteit op elkaar worden afgestemd.

3. Persoonlijk
Naast het functionele aspect van het voeden van het lichaam speelt voeding nog een veel grotere betekenis. Denk bijvoorbeeld aan de invloed die eten heeft op het sociale leven. Vanuit die optiek is het belangrijk om het voedingspatroon zo persoonlijk te maken dat het rekening houdt met alle biopsychosociale aspecten.

Laag 1: De energiebalans
De energiebalans geeft het verschil aan tussen je energie inname en je energie verbruik. Je kunt dit visualiseren door een weegschaal in gedachten te nemen. Is je inname hoger dan je verbruik, dan spreken we van een positieve energiebalans (calorie surplus). Is je inname lager dan je verbruik, dan spreken we van een negatieve energiebalans (calorie tekort). Wanneer je energie inname structureel hoger is dan je verbruik dan kom je aan. Wanneer je energie inname structureel lager is dan je verbruik dan val je af.

Deze wetmatigheden gelden voor ieder gezond mens en noemen we de eerste wet van de thermodynamica. Daarmee is de energiebalans leidend. Wanneer er gesproken wordt over energie in het menselijk lichaam, dan praten we over calorieën. Een calorie staat voor een eenheid energie en is een meeteenheid, zoals grammen of centimeters. Een kilocalorie staat gelijk aan 1000 calorieën. Een kilocalorie is de energie (warmte) die nodig is om de temperatuur van 1 kg water 1 graden Celcius te doen stijgen.

Laag 2: De macronutriënten
Macronutriënten is een verzamelnaam voor koolhydraten, eiwitten en vetten. Je hebt de macronutriënten nodig om te overleven. Alle voedingsmiddelen bevatten de macronutriënten in verschillende hoeveelheden. Sommige producten bevatten maar één macronutriënt, terwijl andere producten een mix van de macronutriënten bevatten. Samen bepalen ze de totale hoeveelheid kilocalorieën van een product.

Koolhydraten en eiwitten leveren 4 kilocalorieën per gram en vetten 9 kilocalorieën per gram. Naast de macronutriënten levert alcohol ook energie, het wordt technisch gezien niet als macronutriënt aangeduid omdat het niet nodig is om te overleven. Ook voedingsvezels, die onder de categorie koolhydraten vallen, leveren energie. Omdat ze niet (volledig) verteerd kunnen worden leveren ze minder energie dan koolhydraten.

Laag 3: De micronutriënten en vezels
Na de macronutriënten volgen de micronutriënten in de piramide. Wanneer je laag 2 op orde hebt betekent dit in de meeste gevallen ook dat je laag 3 automatisch op orde hebt. De micronutriënten worden voornamelijk geleverd door de producten die je opneemt in je voedingspatroon.

In tegenstelling tot macronutriënten leveren de micronutriënten geen energie aan het lichaam, toch zijn het essentiële nutriënten. Ze vervullen allerlei belangrijke rollen in een verscheidenheid aan lichamelijke processen. Onder de micronutriënten vallen water, vitaminen, mineralen en spoorelementen.

Naast de micronutriënten staan voedingsvezels op dezelfde hoogte in de voedingspiramide. Voedingsvezels vallen onder het macronutriënt koolhydraten, maar worden apart behandeld in de piramide omdat ze, direct en indirect, een belangrijke functie hebben in een voedingspatroon.

Laag 4: Timing en frequentie
Hoewel timing en frequentie van je maaltijden van belang is, heeft het fysiologisch niet een hele grote invloed op het geheel. Zorg er daarom eerst voor dat je de lagen 1 t/m 3 op orde hebt voordat je aan de slag gaat met het optimaliseren van je voedingspatroon op basis van allerlei details.

In deze laag is het ook weer belangrijk om te achterhalen wat je persoonlijke voorkeuren zijn om zodoende de nadruk te leggen op het ‘volhouden van’ het voedingspatroon. Op basis van je persoonlijke voorkeuren kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om frequenter of juist minder frequent te eten.

Laag 5: Suppletie
Het nemen van supplementen is erg populair bij mensen die zich interesseren voor training en voeding. De reden dat mensen gelokt worden door supplementen zal enerzijds in de gemaakte claims liggen en anderzijds in de hoop dat supplementen iets ‘extra’s’ voor je resultaat kunnen betekenen.

Supplementen vormen de top van de piramide. Ze kunnen van belang zijn, echter mogen eerst de onderste lagen van de piramide in orde worden gemaakt. Deze dienen als een stevig fundament voor de rest. De grootste hoeveelheid energie en focus gaat naar de onderste lagen van de voedingspiramide. Zodra het fundament stevig is kan verder gebouwd worden.

Conclusie
De voedingspiramide vormt de basis voor het maken van een persoonlijk voedingspatroon. Het is bij de invulling hier van ontzettend belangrijk om te kijken naar het individu op zowel fysiologisch als psychologisch niveau. Het beste voedingspatroon is het voedingspatroon dat bij jou als persoon past en je voor altijd vol kunt houden. Tijdens de opleiding tot Personal Body Coach gaan we hier dieper op in.

 

Volg je Personal Body Plan en wil je ook coach worden?

Maak van je passie je beroep met onze opleidingen